یاقوت کبود

گوهری‌ به‌ رنگ‌ آبی‌ روشن‌ تا تیره ؛ و سمبل‌ صلح‌ و رنگ‌ تسکین ‌دهنده‌ و نوازشگر چشم.

یاقوت‌ کبود (SAPPHIRE) سمبل‌ واقعیت، وفاداری، عقل‌ و تفکر است چنانکه‌ گاه‌ آن‌ را «سنگ‌ خردمندان» نیز می‌ نامند.

یاقوت‌ کبود و یاقوت‌ قرمز سختی‌ یکسان‌ دارند و به‌ همین‌ دلیل‌ برای‌ دستگاه‌های‌ برش‌ دهنده‌ و لیزر استفاده‌ می‌ شوند. موارد دیگر کاربرد آنها در ساخت‌ نوک‌ خودکار و صنعت‌ ساعت ‌سازی‌ (برای‌ پایه‌ های‌ چرخ ‌دنده) است.معادن‌ مهم‌ این‌ سنگ‌ در کشورهای‌ استرالیا ، سری لانکا ، تایلند ، برمه ، کامبوج ، کشمیر ، کنیا ، تانزانیا ، افغانستان‌ و ماداگاسکار است. دو معدن‌ مهم‌ در تایلند که‌ شهرت‌ جهانی‌ دارند عبارت اند از معدن‌ چانتابوری‌(CHANTABURI) و کان‌جان‌بوری‌؛ که‌ چانتابوری‌ محل‌ عمده‌ معاملات‌ سنگ‌ یاقوت‌ است. اصولاًتایلنداز مشهورترین‌ مراکز مهم‌ تراش‌ سنگ‌ یاقوت‌ و دیگر انواع‌ سنگ‌ های‌ جواهر است. تایلند در حال‌ حاضر یکی‌ از کشورهای‌ عمدهِ صادر کننده‌ در این‌ زمینه‌ محسوب‌ می‌ شود. به ‌علاوه از قدیم‌ معادن‌ یاقوت‌ کبود کشمیر در دنیا شهره‌ بوده‌ است، زیرا انواع‌ سفیر استخراجی‌ از این‌ منطقه‌ رنگ‌ و جلای‌ بسیار زیبا و مرغوبیت‌ خاصی‌ دارند.

سفیرهای‌ درشت‌ و مرغوب‌ بسیار کمیابند و بعضی‌ از انواع‌ آن‌ شهرت‌ جهانی‌ دارند؛ از جمله‌ «ستاره‌ هند» با وزن‌ ۵۳۶ قیراط‌ در موزه‌ علوم‌ طبیعی‌ نیویورک، «ستاره‌ آسیا» به‌ وزن‌ ۳۳۰ قیراط‌ و «ستاره‌ نیمه ‌شب» به‌ وزن‌ ۱۱۶ قیراط‌ که‌ در آمریکا در موزه‌ نگهداری‌ می ‌شوند. همچنین دو نگین‌ یاقوت‌ کبود به‌ نام‌ های‌ «ادوارد» و «استوارت» در تاج‌ پادشاهی‌ انگلستان‌ وجود دارد که‌ از یاقوت‌های‌ معروف‌ هستند.

امروزه‌ یاقوت‌های‌ کبود مصنوعی‌ با خواص‌ مشابه‌ بلورهای‌ طبیعی‌ تولید شده‌ است. از سوی‌ دیگر، به ‌تازگی با رواج‌ طلای‌ سفید، استفاده‌ از یاقوت‌ کبود در ساخت‌ انواع‌ زیورآلات‌ – به‌خصوص‌ گردن‌ آویز – متداول‌ شده‌ است. به‌ علاوه، ساخت‌ انواع‌ حلقه‌ نامزدی‌ با السبت, أفریل ۲۵, ۲۰۰۹‌ کبود در اوایل‌ قرن‌ بیستم‌ باب‌ شده‌ که‌ هنوز- مخصوصاً در اروپا – مورد علاقه‌ خانم‌ها به ‌ویژه‌ دختر خانم‌هاست.

یاقوت‌ کبود خواص‌ مهمی‌ دارد: از جمله‌ این‌ که‌ برای‌ آرام‌ کردن‌ عصبانیت‌ و تسکین‌ اعصاب‌ مؤثر است. اگر مدالی‌ از یاقوت‌ مرغوب‌ ساخته‌ شود به‌ دارنده‌ آن‌ آرامش‌ و ذهنی‌ فعال‌ خواهد داد. این‌ سنگ‌ اثرات‌ درمانی‌ بسیار دارد. اصولاً انواع‌ گوهرهای‌ طبیعی‌ جزو پاک ‌ترین‌ و خالص‌ ترین‌ بلورها هستند و به‌ طبع‌ دارای‌ انرژی‌ ذخیره شدهِ فراوان‌ که‌ هر کدام‌ در شرایط‌ خاص‌ از طریق‌ این‌ انرژی‌ها اثرات‌ درمانی‌ فراوان‌ دارند.

وجه تسمیه: ازکلمه یونانی سافیر به معنای آبی گرفته شده است.

فرمول شیمیایی:AL2O3

رنگ: آبی – گاه زرد یا سبز-ارغواناهی سیاه

سختی :۹

ضریب شکست:۱٫۷۶-۱٫۷۷

وزن مخصوص:۴-۳٫۹۹

شفاف : مات، نیمه شفاف، شفاف

شکل بلورها: بی پیرامیدال – منشوری – ندرتا پهن و کوتاه

ژیزمان: تقریباََ کمیاب ; آبرفتهای سری لانکا ، در بیرمانی ، هند ، چین ، کامبوج ، استرالیا ، کنیا ، زامبیا ، تانزانیا ، آنگولا ، فنلاند و چک و اسلواکی

خواص شیمیایی: در اسیدها نامحلول است – ذوب نمی شود.

ناخالصی ها: از جنس روتیل سوزنی می باشد که سبب ایجادجلای ابریشم گونه می شود.برطبق عقیده بعضی جواهرشناسان اگر مقداراین ناخالصی ها زیاد باشد پدیده چشم گربه یا آستریزم در یاقوت کبود دیده می شود اما عده دیگری از جواهرشناسان براین عقیده نیستند وعلت این پدیده را وجود کانالهای باریک ومتقاطع در سه جهت کریستالوگرافی ذکر کرده اند.

کاربرد: سنگ قیمتی و تزئیناتی

محل پیدایش: سری لانکا

ترکیب شیمیایی:ترکیب شیمیایی این سنگ اکسید

Ti – Fe – Cr -V – Ni-Mn با انکلزیون هایAl=52.91%O=47.9%

آلومینیوم است که عامل رنگ آهن یا تیتانیوم است. رنگ این سنگ دارای دامنه گسترده ای است و از سایه آبی

بسیار کم رنگ تا تن بسیار آبی و سبز متغیر است.

از نظر شرایط تشکیل این کانی در نفلین سیانیت های پگماتیتی و نیز در شرایط دگرگونی همبری و هورنفلس ها تشکیل می شوند.

بهترین منابع یاقوت کبود در استرالیا , تایلند, سری لانکا , میانمار (برمه) , ماداگاسکار و مونتانا واقع است.

تعداد زیادی یاقوت کبود با وزن بیش از از ۱۰۰ قیراط تا به امروز در این کشورها یافت شده است

تنها به کمک دستگاههای خیلی پیشرفته می‌توان یاقوتهای طبیعی را از نوع مصنوعی امروزی آن تشخیص داد.

سایه‌های قهوه‌ای موجود در رنگ بعضی یاقوت‌های سرخ به علت وجود مقدار بسیار ناچیزی فلز آهن در ترکیب شیمیایی آن می‌باشد.

یاقوتهای سرخ سیر ( که به خون کبوتری معروف است ) بیشترین ارزش را دارد.

یاقوت‌ کبود یا سافیر (SAPPHIRE) سمبل‌ واقعیت، وفاداری، عقل‌ و تفکر است چنانکه‌ گاه‌ آن‌ را «سنگ‌ خردمندان» نیز می‌ نامند.

در قرن‌ نوزدهم‌ جواهر شناسان‌ متوجه‌ شدند که‌ یاقوت‌ کبود از خانواده‌ کروندوم‌ و عنصر رنگ‌ در آن‌ آهن‌ و تیتانیوم‌ است.

دو معدن‌ مهم‌ در تایلند که‌ شهرت‌ جهانی‌ دارند عبارت اند از معدن‌ چانتابوری‌(CHANTABURI) و کان‌جان‌بوری‌؛ که‌ چانتابوری‌ محل‌ عمده‌ معاملات‌ سنگ‌ یاقوت‌ است.

اصولاًتایلنداز مشهورترین‌ مراکز مهم‌ تراش‌ سنگ‌ یاقوت‌ و دیگر انواع‌ سنگ‌ های‌ جواهر است. تایلند در حال‌ حاضر یکی‌ از کشورهای‌ عمدهِ صادر کننده‌ در این‌ زمینه‌ محسوب‌ می‌ شود.

به ‌علاوه از قدیم‌ معادن‌ یاقوت‌ کبود کشمیر در دنیا شهره‌ بوده‌ است، زیرا انواع‌ سافیر استخراجی‌ از این‌ منطقه‌ رنگ‌ و جلای‌ بسیار زیبا و مرغوبیت‌ خاصی‌ دارند.

سفیرهای‌ درشت‌ و مرغوب‌ بسیار کمیابند و بعضی‌ از انواع‌ آن‌ شهرت‌ جهانی‌ دارند.

یاقوتهای کبود معروف:

- «ستاره‌ هند» با وزن‌ ۵۳۶ قیراط‌ در موزه‌ علوم‌ طبیعی‌ نیویورک.

- «ستاره‌ آسیا» به‌ وزن‌ ۳۳۰ قیراط‌ و «ستاره‌ نیمه ‌شب» به‌ وزن‌ ۱۱۶ قیراط‌ که‌ در آمریکا در موزه‌ نگهداری‌ می ‌شوند.

- دو نگین‌ یاقوت‌ کبود به‌ نام‌ های‌ «ادوارد» و «استوارت» در تاج‌ پادشاهی‌ انگلستان‌ وجود دارد که‌ از یاقوت‌های‌ معروف‌ هستند.

امروزه‌ یاقوت‌های‌ کبود مصنوعی‌ با خواص‌ مشابه‌ بلورهای‌ طبیعی‌ تولید شده‌ است. از سوی‌ دیگر، به ‌تازگی با رواج‌ طلای‌ سفید، استفاده‌ از یاقوت‌ کبود در ساخت‌ انواع‌ زیورآلات‌ – به‌خصوص‌ گردن‌ آویز – متداول‌ شده‌ است. به‌ علاوه، ساخت‌ انواع‌ حلقه‌ نامزدی‌ با یاقوت‌ کبود در اوایل‌ قرن‌ بیستم‌ باب‌ شده‌ که‌ هنوز- مخصوصاً در اروپا – مورد علاقه‌ خانم‌ها به ‌ویژه‌ دختر خانم‌هاست.